Antimicrobiële resistentie: een uitdaging voor onze gezondheid

Datum: 19/11/2025

Zoals elk jaar vestigt de World Antimicrobial Resistance Awareness Week (van 18 tot 24 november 2025) de aandacht op de noodzaak om actie te ondernemen tegen deuitdaging die antimicrobiële resistentie vormt voor de volksgezondheid. Ook het FAGG is hier actief mee bezig.

Antimicrobiële resistentie (AMR) treedt op wanneer bepaalde microben - zoals bacteriën, virussen, schimmels of parasieten - niet meer reageren op antimicrobiële geneesmiddelen. Dit betekent dat de gebruikelijke behandelingen tegen deze microbiële infecties, zoals antibiotica en andere antimicrobiële middelen, minder effectief of zelfs nutteloos worden. 
Infecties zijn dan moeilijker te behandelen, kunnen worden overgedragen, langer duren of leiden tot ernstige complicaties. 

Wat doet het FAGG? 

Het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) zet zich actief in om ervoor te zorgen dat gezondheidszorgbeoefenaars de juiste geneesmiddelen kunnen blijven gebruiken, op het juiste moment en in de juiste hoeveelheden.  

Concrete voorbeelden hiervan zijn: 
•    Nationale samenwerking
Het FAGG is actief betrokken bij het opzetten en opvolgen van een nationaal plan ter bestrijding van AMR. Dit plan wordt uitgevoerd in samenwerking met andere Belgische instellingen zoals de FOD Volksgezondheid, het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV), Sciensano en de gewesten. Samen denken deze partners na over de beste strategieën om de gezondheid van mens, dier en milieu te beschermen.

•    Europese samenwerking
Het FAGG neemt deel aan het Europees project EU-JAMRAI 2 (de tweede editie van de European Joint Action on Antimicrobial Resistance and Healthcare-Associated Infections). Dit project brengt landen van de Europese Unie samen om gezamenlijk te werken aan een betere toegang tot antimicrobiële behandelingen en preventieve oplossingen zoals vaccinatie. 

•    Toegang tot nieuwe behandelingen
De acties van het FAGG hebben als doel nieuwe antimicrobiële geneesmiddelen beschikbaar te maken en de toegankelijkheid van oudere geneesmiddelen op de Belgische markt te behouden.

•    Beschikbaarheid van geneesmiddelen
Het agentschap houdt de risico's van tekorten in de gaten en onderneemt actie om ervoor te zorgen dat antimicrobiële geneesmiddelen beschikbaar blijven. Het helpt artsen en apothekers om alternatieve oplossingen te vinden wanneer een geneesmiddel niet beschikbaar is.

•    Aflevering van antibiotica per eenheid
Er wordt een nieuwe maatregel voorbereid. Die zal ervoor zorgen dat apothekers u precies de juiste hoeveelheid antibiotica voor uw behandeling kunnen bezorgen. Concreet kan de apotheker de verpakkingsdoos openen, de hoeveelheid antibiotica eruit halen die u nodig hebt voor uw behandeling, en de rest veilig bewaren voor een andere patiënt. Het doel van deze aanpak is om ervoor te zorgen dat het voorschrift correct wordt opgevolgd, maar ook om te voorkomen dat overschot wordt weggegooid en in het milieu terechtkomt.
 
•    Duidelijke en betrouwbare informatie
Om patiënten of burgers te helpen hun behandeling beter te begrijpen, stelt het FAGG begrijpbare en toegankelijke informatie over geneesmiddelen en andere gezondheidsproducten ter beschikking via de website FarmaInfo.

Hoe kunnen wij, als patiënten of burgers, actie ondernemen tegen AMR? 

De strijd tegen AMR betreft niet alleen gezondheidszorgbeoefenaars. Iedereen kan bijdragen aan het beperken van antimicrobiële resistentie. 
•    Gebruik antibiotica op de juiste manier
Neem nooit antibiotica zonder medisch advies. Volg altijd de aanbevelingen van uw arts of apotheker: neem alle voorgeschreven dosissen in en volg de instructies voor inname (tijdstip, frequentie, duur).
•    Zorg ervoor dat geneesmiddelen niet in het milieu terechtkomen 
Breng uw vervallen of ongebruikte geneesmiddelen terug naar uw apotheek. Dat voorkomt vervuiling en beschermt de volksgezondheid.
•    Denk aan preventie en laat u vaccineren
Vaccinatie is essentieel om uzelf en uw omgeving te beschermen tegen bepaalde infecties die worden veroorzaakt door virussen of bacteriën.
•    Bescherm uzelf op elke leeftijd
Er zijn vaccins voor elke levensfase, om ziektes zoals mazelen, kinkhoest, tetanus en humaan papillomavirus te voorkomen.
•    Maak u klaar voor de winter
Vaccinatie tegen griep en het virus dat verantwoordelijk is voor COVID-19 vermindert het risico op complicaties en overdracht, vooral bij kwetsbare personen.
•    Voorkom seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's)
Vaccinatie tegen bepaalde soa's, zoals hepatitis B of het humaan papillomavirus (HPV), helpt de seksuele gezondheid te verbeteren en gezondheidsproblemen op lange termijn te voorkomen.

Wist u dit? 

U laten vaccineren tegen virale ziekten (zoals griep) helpt ook om antimicrobiële resistentie te beperken. Minder virale infecties = minder daaropvolgende bacteriële infecties = minder onnodig gebruikte antibiotica. 

Meer informatie

•    World AMR Awareness Week op de website van de WHO
•    WAAW: World AMR Awareness Week op de website van de FOD Volksgezondheid 
 

Laatste update op